Strona główna

photo-1470549813517-2fa741d25c92

Przekąski podawane są przed właściwym posiłkiem, przy obiedzie — przed zupą, przy śniadaniu i kolacji — przed zasadniczym daniem. Nazwy „przekąska” i „zakąska” sugerują, że chodzi tu o niewielkie porcje potraw, drobiazgi kulinarne, które spożywa się dla zaostrzenia apetytu, jak popularnie mawiamy „na jeden ząbek”.

Przekąski dzielimy na zimne i gorące. Zimne podaje się przede wszystkim przy śniadaniu i obiedzie, wchodzą również w skład zimnego bufetu i kolacji tzw. angielskich, gorące — głównie do obiadu i gorącej kolacji równolegle z przystawkami. W dzisiejszych czasach zresztą, przy dążeniu do upraszczania menu, zatarła się różnica między gorącymi przekąskami a przystawkami i wyodrębnienie jednych od drugich jest, praktycznie biorąc, niemożliwe.

Jako zimne przekąski jada się mięsa pod różnymi postaciami: gotowane, pieczone, w sosach, w galarecie lub surowe (befsztyk tatarski), pasztety, niektóre konserwy mięsne (szynka mielona, pasztety itp.), drób gotowany w sosach i galarecie, pieczony, wędzony oraz w konserwach, dziczyznę (pieczoną i pasztety : dziczyzny) oraz wszelkiego rodzaju wędliny. Na gorąco przyrządzane są pasztety z mięs, potrawy z podrobów, np. flaczki, rozmaite rożenki, krokieciki, zapiekanki w muszelkach, drób, przekąski z drobiu i dzikiego ptactwa. Z przekąsek półmięsnych często podaje się w naszej kuchni bigos oraz różnego rodzaju zapiekanki, chińskie pierożki na parze, domowe tofu, ziemniaki, ekologiczne warzywa, ekstrakt waniliowy.

Bardzo popularne są też ryby, najczęściej gotowane, a także w galarecie, w sosach czy marynowane, bardzo lubiane u nas śledzie przyrządzane na różne sposoby oraz konserwy rybne. Do bardzo eleganckich przekąsek należą wędzone szlachetne ryby, np. jesiotr lub łosoś, oraz konserwy z rzadkich ryb, np. tuńczyka, a także z krewetek lub innych skorupiaków oraz kawior. Wśród gorących przekąsek rybnych występują małe ryby w całości, np. pstrągi czy „zielone” śledzie, oraz krokiety, musy i rożenki, a także ryby zapiekane w muszelkach. Powszechnie podawane są również przekąski z jaj: w sosach, w galarecie, nadziewane, garnirowane lub w postaci sałatek, a z gorących przekąsek i przystawek — omlety, jaja w sosach i faszerowane.

Przekąski z serów podpuszczkowych nie są jeszcze należycie rozpowszechnione, choć ze wszech miar na to zasługują. Można przygotowywać z nich korki, sałatki, „półmisek serów”, a przede wszystkim stanowią wraz z owocami zakończenie bardziej wystawnych śniadań. Jada się je również na tzw. proszonych obiadach — po ostatnim daniu, a przed deserem. Z sera można również przygotować gorące przekąski, m. in. popularne na Zachodzie fondue oraz grzanki, toasty i suflety. Warzywa są surowcem do przyrządzania wielu smacznych przekąsek, wprowadzających urozmaicenie w jadłospisach. Mogą być surowe lub gotowane, w postaci surówek oraz sałatek z samych warzyw lub z dodatkiem wędlin, mięs, ryb i serów. Na zakąskę są również chętnie spożywane warzywa kwaszone i marynowane. Przyrządzając gorące przekąski z warzyw, podaje się je często jako faszerowane, zapiekane lub w postaci budyniów. Można wykorzystać również ziemniaki i grzyby, szczególnie w okresie podaży tych ostatnich na rynku. Przekąski z owoców nie wyrobiły sobie jeszcze należytej popularności, ale stopniowo i one zyskują amatorów. Kanapki natomiast mają od dawna ustaloną renomę i mimo zarzutu pracochłonności, którą zresztą można ograniczyć należycie organizując pracę, uznawana są za bardzo dogodną formę podawania przekąsek, zwłaszcza na przyjęciach młodzieżowych. Stosunkowo mniej są u nas rozpowszechnione przekąski z pieczonego ciasta drożdżowego, kruchego lub francuskiego — podawane zazwyczaj do czystych zup. Eliminują je obecnie gotowe wyroby, takie jak paluszki, krakersy czy paszteciki. Wśród mącznych przekąsek na gorąco wiele ma ustaloną od lat pozycję w kuchni, itp. pierożki, kulebiaki, paszteciki; inne natomiast zdobywają sobie dopiero popularność (spaghetti, pizza, tarty).